ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme’nin bu yılın başlarında iptal ettiği gümrük vergisi duvarını yeniden inşa etmek amacıyla 60 ülkeye en az yüzde 10 oranında yeni gümrük vergisi uygulama kararı aldı.
ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi tarafından yürütülen zorla çalıştırma soruşturmasının sonuçlarına dayandırılan yeni tarifeler, mevcut yüzde 10’luk küresel tarifelerin süresinin dolmasıyla birlikte Cuma günü yürürlüğe girecek.
Washington yönetimi; İngiltere, Meksika, Avrupa Birliği, Japonya, Tayvan ve Güney Kore gibi önemli ticaret ortaklarına yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen oranlarda ek vergiler uygulayacak.
ABD Ticaret Temsilciliği, yeni önlemlerin 1974 Ticaret Kanunu’nun 301. Maddesi’ne dayandığını ve bu sayede yönetimin olağanüstü hal yetkilerine bağımlı kalmaktan kaçındığını açıkladı.
60 ÜLKEYİ HEDEF ALACAK
Yapılan duyuruda, karardan etkilenen 60 ekonominin zorla çalıştırma ile üretilen malların ithalatına yönelik yasağı etkili bir şekilde uygulamadığı savunuldu.
Yeni düzenleme, Nisan 2025’teki ‘ABD Zafer Bayramı” etkinliği sonrasında getirilen tarifelerin Yüksek Mahkeme tarafından hukuka aykırı bulunmasının ardından yürürlüğe sokulan geçici küresel yüzde 10’luk tarife rejiminin 24 Temmuz’da sona ermesi üzerine devreye alındı.
Getirilen yeni yükümlülüklerde petrol, gaz ve gübre gibi ABD’de üretilmeyen bazı ürünler ile halihazırda ulusal güvenlik tarifelerine tabi olan mallar muaf tutuldu.
Ayrıca Trump’ın 2020 yılında Kanada ve Meksika ile imzaladığı anlaşma kapsamındaki ürünlere de muafiyet tanındı.
ABD yönetimi bu karardan önce Kanada’dan gelen bazı ürünlere yüzde 50, Brezilya ithalatına ise yüzde 25 oranında vergi getirmişti.
KONGRE BİRBİRİNE GİRDİ
Karar ABD iç siyasetinde de tartışmalara neden oldu. ABD Ticaret Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Richard Neal, küresel tarifelerin süresi dolarken Trump’ın yasaları tarayarak yetki arayışına girdiğini belirterek, zorla çalıştırma gerekçesinin ciddiye alınamayacak kadar elverişli bir bahaneden ibaret olduğunu ifade etti.
Üst düzey bir ABD’li yetkili ise vergi kararının ABD’li çalışanlar için küresel pazarda adaleti yeniden sağlayacağını ve ticaret ortaklarını tedarik zincirlerinden zorla çalıştırmayı kaldırmaya teşvik edeceğini savundu.
Uygulamaya tepki gösteren Japonya Hükümet Sözcüsü Minoru Kihara, ABD’nin kararını “üzüntü verici” olarak nitelendirdi.
Avustralya Ticaret Bakanı Don Farrell, ülkelerinin ihracatına uygulanan yüzde 12,5’lik tarifenin haksız ve serbest ticaret sözleşmesine aykırı olduğunu söyleyerek kaldırılmasını talep etti.
Singapur Dışişleri Bakanı Vivian Balakrishnan ise kendilerine yönelik vergi uygulanması için hiçbir teknik veya ekonomik gerekçe bulunmadığını dile getirdi.
